napis alt
napis alt

napis alt
napis alt
napis alt
neurofizjoterapia.pl

Metoda Bobath

 

metoda bobath

Przykłady praktycznego zastosowania metody Bobath.

Ćwiczenia unoszenia i utrzymywania głowy

 

Ćwiczenie 1

Pozycja wyjściowa – leżenie przodem (na brzuchu), ręce dziecka wyprostowane wzdłuż tułowia, terapeuta za dzieckiem.

Wspomaganie – bierne utrzymanie ułożonych w pozycji pośredniej wyprostowanych rąk dziecka.

Ruch – czynne uniesienie do góry głowy (wyprost głowy).

Podczas wykonywania ćwiczenia należy zwrócić uwagę na ułożenie rąk dziecka. Jeżeli mają tendencję do układania się w przywiedzeniu i rotacji wewnętrznej, należy zabezpieczyć odwrotne ich ustawienie, tzn. w odwiedzeniu i rotacji zewnętrznej. Można to uzyskać wkładając między nóżki dziecka wałek, zwinięty kocyk bądź kolano terapeuty. Wykonywany ruch uniesienia głowy nie powinien być zbyt obszerny, lecz odbywać się tuż nad podłożem.

Ćwiczenie 2

Pozycja wyjściowa – leżenie przodem, ręce dziecka wyprostowane do przodu (w przedłużeniu głowy) spoczywają na ręce terapeuty.

Wspomaganie – uniesienie rąk dziecka lekko do góry.

Ruch – uniesienie głowy do góry.

W tych ćwiczeniach można stosować delikatne oklepywanie czoła (w kierunku do góry). Pomaga to w uniesieniu głowy. Zabezpieczenie rąk jak wyżej.

Ćwiczenie 3

Pozycja wyjściowa – leżenie przodem na piłce, ręce dziecka ułożone szeroko, mogą obejmować biodra terapeuty lub jego udo.

Wspomaganie – chwyt za biodra dziecka. Wolne, lekkie pociąganie dziecka do tyłu tak, aby na piłce pozostały tylko ręce dziecka.

Ruch – uniesienie głowy i pełny podpór na rękach.

Początkowo dziecko unosi głowę i prostuje ręce w podporze. Z czasem zaczyna toczyć piłkę przekładając ręce.

 

Ćwiczenia przygotowujące do pełzania oraz do zmiany pozycji (obroty)

 

Ćwiczenie 1

Pozycja wyjściowa – leżenie przodem, ręce dziecka wyprostowane do przodu. Terapeuta klęczy przed dzieckiem, chwyta rękami jego głowę.

Wspomaganie – wykonanie biernego skrętu głowy (wolno i delikatnie).

Ruch – skręt głowy wyzwala czynny skręt obręczy barkowej, to z kolei powoduje czynny skręt obręczy miednicznej. Ruch obrotu postępuje stopniowo. Najpierw głowa, za nią podąża obręcz barkowa i ręce, a na końcu miednica i kończyny dolne.

Ćwiczenie 2

Pozycja wyjściowa – leżenie przodem, ręce dziecka ugięte przy barkach. Terapeuta znajdujący się za głową dziecka z przodu chwyta rękami jego barki.

Wspomaganie – bierny skręt obręczy barkowej, aż do uzyskania podporu na kończynie górnej dalszej od osi obrotu ciała.

Ruch – obrót ciała sposobem jak wyżej.

Ćwiczenie 3

Pozycja wyjściowa – leżenie przodem, ręce dziecka ugięte przy barkach. Terapeuta staje w rozkroku nad dzieckiem, chwyta rękami jego barki.

Wspomaganie – uniesienie do góry jednego barku dziecka (skręt obręczy barkowej), aż do uzyskania podporu na przedramieniu kończyny górnej przeciwnej.

Ruch – bierny skręt obręczy barkowej powoduje oderwanie biodra dziecka od podłoża po stronie uniesionego barku, a to wywołuje odruchowe zgięcie i podciągnięcie kończyny dolnej po tej samej stronie. Następnie terapeuta „przerzuca” do przodu wcześniej uniesioną do góry kończynę górną dziecka (barki równolegle do podłoża). Następuje wyprost zgiętej wcześniej kończyny dolnej i przemieszczenie całego ciała do przodu. Tę samą czynność należy wykonać naprzemiennie, tzn. raz wspomagając ruch zgięcia prawej kończyny dolnej, raz lewej.

Początkowo ruchy zginania i prostowania nóg można wykonywać w miejscu, ale zawsze naprzemiennie (raz jedna, raz druga kończyna dolna). W miarę opanowywania tej czynności, wyprost kończyny dolnej powinien łączyć się z przesunięciem ciała dziecka do przodu.

 

Ćwiczenia przygotowujące do czworakowania

 

Ćwiczenie 1

Pozycja wyjściowa – leżenie przodem, ręce dziecka zgięte przy barkach. Chwyt za barki dziecka.

Wspomaganie - uniesienie do góry jednego barku dziecka (skręt obręczy barkowej).

Ruch – odruchowe zgięcie i podciągnięcie do przodu kończyny dolnej po stronie uniesionego barku, aż do uzyskania podporu na tej kończynie.

Powtórzenie tej czynności po drugiej stronie.

Ćwiczenie 2

Pozycja wyjściowa – leżenie przodem, ręce dziecka w podporze. Terapeuta chwyta biodra dziecka.

Wspomaganie – uniesienie do góry jednego biodra dziecka (skręt obręczy miednicznej).

Ruch – odruchowe zgięcie kończyny dolnej po stronie uniesionego biodra i przesunięcie jej do przodu, aż do uzyskania na niej podporu.

Tę samą czynność powtarzać należy z drugiej strony.

 

Ćwiczenia przygotowujące do siadu

 

Ćwiczenie 1

Pozycja wyjściowa – leżenie tyłem, ręce dziecka wyprostowane i lekko odwiedzione oraz zwrócone dłońmi do podłoża, nogi zabezpieczone w odwiedzeniu i rotacji zewnętrznej. (Takie ustawienie nóg może zabezpieczyć kolana, klęczącej przed dzieckiem osoby). Terapeuta przytrzymuje jedną ręką dłoń dziecka przy podłożu, a drugą chwyta rękę przeciwnej kończyny górnej.

Wspomaganie – terapeuta lekko pociąga wyprostowaną kończynę górną dziecka w kierunku do siebie ze skrętem w kierunku drugiej kończyny opartej dłonią na podłożu.

Ruch – skręt głowy i jej uniesienie. Skręt obręczy barkowej aż do uzyskania podporu na barku kończyny pozostającej przy podłożu.

Dalej wspomagając ruch w ten sam sposób uzyskuje się podpór na przedramieniu i później tylko na dłoni przytrzymywanej przy podłożu. W efekcie dziecko osiąga pozycję siadu płaskiego z podparciem na jednej kończynie górnej.

Ćwiczenie 2

Pozycja wyjściowa – leżenie przodem, ręce dziecka ugięte przy barkach. Terapeuta chwyta biodra dziecka.

Wspomaganie – skręcanie bioder dziecka tak, aby jedno pozostawało przy podłożu, a drugie uniesione do góry było pociągane w kierunku do siebie.

Ruch – dziecko unosi głowę, podpiera się na rękach i przekładając je po podłożu zgina biodra i nogi, uzyskując pozycję siadu bokiem (podpartego).

Ćwiczenie 3

Pozycja wyjściowa – leżenie przodem, ręce ugięte przy barkach. Chwyt jedną ręką za tułów dziecka na wysokości dołu pachowego, drugą ręką chwyt przeciwnego biodra.

Wspomaganie – skręt bioder z jednoczesnym lekkim uniesieniem tułowia.

Ruch - skręt bioder, aż do uzyskania zgięcia nóg i podporu na rękach z zachowaniem równoległego do podłoża ułożenia linii barków (skośne ustawienie miednicy w stosunku do obręczy barkowej).

Ćwiczenie 4

Pozycja wyjściowa – siad na lub przy piłce, nogi dziecka w rozkroku. Terapeuta przytrzymuje nogi dziecka na wysokości ud lub stawów kolanowych.

Wspomaganie – delikatne przetaczanie piłki w różnych kierunkach.

Ruch – wychylanie dziecka w różnych kierunkach z wyczekiwaniem na reakcję powrotu do pozycji wyjściowej i reakcje obronne rąk (podpór przy wychylaniu na boki).

Podobne ćwiczenie można wykonywać na wałku. Dziecko siedzi w siadzie rozkrocznym ze stopami opartymi całą powierzchnią na podłożu.

 

Chodzenie w klęku prostym

 

Ćwiczenie 1

Pozycja wyjściowa – klęk prosty. Terapeuta przed dzieckiem przodem do niego. Chwyt wyprostowanych do przodu rąk dziecka na wysokości stawów łokciowych lub za barki.

Wspomaganie – naprzemienne unoszenie barków dziecka.

Ruch – uniesienie i lekki skręt barku do tyłu wyzwala zgięcie i przesunięcie do przodu kończyny dolnej dziecka po stronie uniesionego barku. Czynność tę należy powtarzać raz z jednej, raz z drugiej strony, uzyskując w ten sposób naprzemienne przesuwanie kończyn dolnych.

Ćwiczenie 2

Pozycja wyjściowa – wyprostowane ręce dziecka spoczywają na barkach klęczącej przed nim osoby, która chwyta dłońmi jego biodra.

Wspomaganie – chwyt za miednicę. Naprzemienne unoszenie i cofanie raz jednego, raz drugiego biodra.

Ruch – jak w powyższym ćwiczeniu.

 

Wstawanie

 

Ćwiczenie 1

Pozycja wyjściowa – przysiad podparty lub siad z oparciem przy piłce, ręce dziecka oparte na podłożu pomiędzy szeroko rozstawionymi nogami. Terapeuta stoi lub siedzi za dzieckiem. Chwyt na wysokości bioder.

Wspomaganie – terapeuta wychyla dziecko do przodu tak, aby przeniosło ciężar ciała na ręce.

Ruch – podczas tego ćwiczenia biodra dziecka unoszą się do góry i następuje powolne prostowanie nóg, a dopiero później prostowanie tułowia i głowy.

W pozycji stojącej wychylanie (lekkie popychanie) dziecka w różnych kierunkach z wyczekiwaniem na powrót do pozycji stojącej (wyjściowej) rozwija u dziecka równowagę.

 

Chodzenie

 

Ćwiczenie 1

Pozycja wyjściowa – stojąca. Terapeuta stojąc przed dzieckiem chwyta jego barki.

Wspomaganie i ruch – uniesienie (lekko) do góry i cofnięcie jednego barku z równoczesnym wysunięciem do przodu i lekko w dół drugiego barku dziecka, ułatwia zgięcie i wysunięcie (przeniesienie) do przodu kończyny dolnej po tej stronie. Gdy taki ruch nastąpi, ćwiczący „przerzuca” do przodu wcześniej cofnięty bark, co pozwala dziecku postawić i obciążyć wysuniętą do przodu kończynę dolną. Czynność tę powtarzać należy rytmicznie raz z jednej, raz z drugiej strony.

Ćwiczenie 2

Pozycja wyjściowa – stojąca lub podparta w ustaniu. Kończyny górne dziecka wyprostowane i wysunięte do przodu. Terapeuta chwyta wyprostowane kończyny górne dziecka na wysokości ramienia lub stawów łokciowych (to zapobiega zgięciu kończyn górnych).

Wspomaganie i ruch - uniesienie i cofnięcie barku z jednoczesnym wysunięciem do przodu i w dół drugiego barku.

Ćwiczenie 3

Pozycja wyjściowa – stanie, terapeuta chwyta biodra dziecka.

Wspomaganie – uniesienie do góry i cofnięcie jednego biodra dziecka.

Ruch - zgięcie i przeniesienie do przodu kończyny dolnej po tej samej stronie. Czynność powtarzać naprzemiennie

 

Źródło:Filipiak T.: „Metoda Bobath’ów”. [W]:red. Borkowska ABC rehabilitacji dzieci – T. II.Wydawnictwo Pelikan. Warszawa 1989.